Archiwa Nauka - https://horyzontynauki.pl/category/nauka/ Wed, 12 Aug 2026 09:52:14 +0000 pl-PL hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1 Szybciej niż światło. Ciemne punkty przekroczyły barierę https://horyzontynauki.pl/szybciej-niz-swiatlo-ciemne-punkty-przekroczyly-bariere/ https://horyzontynauki.pl/szybciej-niz-swiatlo-ciemne-punkty-przekroczyly-bariere/#respond Wed, 12 Aug 2026 07:14:47 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=61982 Szczególna Teoria Względności mówi, że nic nie może poruszać się szybciej niż światło. Jednak najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Instytutu Technologii Technion w Hajfie rzucają nowe światło na tę fundamentalną zasadę. Badacze po raz pierwszy w historii zmierzyli prędkość tzw. „ciemnych punktów” wewnątrz fal świetlnych, potwierdzając, że mogą one wyprzedzić fotony. Przekroczenie bariery światła. […]

Artykuł Szybciej niż światło. Ciemne punkty przekroczyły barierę pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/szybciej-niz-swiatlo-ciemne-punkty-przekroczyly-bariere/feed/ 0 Foton przecięty na pół mnoży się w nieskończoność https://horyzontynauki.pl/foton-przeciety-na-pol-mnozy-sie-w-nieskonczonosc/ https://horyzontynauki.pl/foton-przeciety-na-pol-mnozy-sie-w-nieskonczonosc/#respond Tue, 11 Aug 2026 06:36:31 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62492 W fizyce klasycznej podział obiektu na pół wydaje się intuicyjny — otrzymujemy dwa mniejsze elementy. Jednak w świecie kwantowym, gdzie cząstki elementarne z definicji są niepodzielne, reguły gry ulegają drastycznej zmianie. Najnowsze badania zespołu Johannesa Skaara z Uniwersytetu w Oslo, opublikowane w Physical Review Letters (2026), rzucają nowe światło na naturę fotonu, ukazując go nie […]

Artykuł Foton przecięty na pół mnoży się w nieskończoność pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/foton-przeciety-na-pol-mnozy-sie-w-nieskonczonosc/feed/ 0 Powrót do teorii strun. Czy jest opisem naszej rzeczywistości? https://horyzontynauki.pl/powrot-do-teorii-strun-czy-jest-opisem-naszej-rzeczywistosci/ https://horyzontynauki.pl/powrot-do-teorii-strun-czy-jest-opisem-naszej-rzeczywistosci/#respond Sun, 24 May 2026 19:04:52 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62440 Teoria strun jest postrzegana jako główna kandydatka do miana „teorii wszystkiego”. Ma potencjał, by zjednoczyć z pozoru sprzeczne ze sobą dziedziny fizyki – mechanikę kwantową i ogólną teorię względności Einsteina – w jedne spójne ramy. Pomimo to, koncepcja ta od lat budzi kontrowersje, głównie ze względu na brak możliwości przetestowania jej przewidywań w praktyce. Najnowsze […]

Artykuł Powrót do teorii strun. Czy jest opisem naszej rzeczywistości? pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/powrot-do-teorii-strun-czy-jest-opisem-naszej-rzeczywistosci/feed/ 0 Czarne dziury nie muszą zawierać w sobie osobliwości https://horyzontynauki.pl/czarne-dziury-nie-musza-zawierac-w-sobie-osobliwosci/ https://horyzontynauki.pl/czarne-dziury-nie-musza-zawierac-w-sobie-osobliwosci/#respond Thu, 21 May 2026 19:05:11 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62425 Czarne dziury to obszary w przestrzeni, w których grawitacja jest tak silna, że ​​nic, nawet światło, nie może z niej uciec. Ogólna teoria względności Einsteina załamuje się wewnątrz czarnych dziur, albo z powodu obecności tzw. osobliwości, albo horyzontu Cauchy’ego. Osobliwość to punkt, w którym gęstość i krzywizna czasoprzestrzeni stają się nieskończone. Prawa fizyki tam się […]

Artykuł Czarne dziury nie muszą zawierać w sobie osobliwości pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/czarne-dziury-nie-musza-zawierac-w-sobie-osobliwosci/feed/ 0 Jasna ściśnięta próżnia pełna attosekundowych fluktuacji https://horyzontynauki.pl/62207-2/ https://horyzontynauki.pl/62207-2/#respond Tue, 12 May 2026 09:38:00 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62207 Międzynarodowy zespół badawczy, kierowany przez naukowców z Instytutu Technologii Technion w Izraelu, dokonał historycznego kroku w dziedzinie obserwacji kwantowej. Po raz pierwszy udało się w pełni scharakteryzować w trybie pojedynczego strzału (single-shot) strukturę czasową i widmową femtosekundowych impulsów jasnej ściśniętej próżni. Wyniki te otwierają nowe drzwi do badania dynamiki elektronów w skali attosekundowej przy użyciu światła […]

Artykuł Jasna ściśnięta próżnia pełna attosekundowych fluktuacji pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/62207-2/feed/ 0 Czy drzewa mają pamięć? Podejmowanie decyzji bez mózgu https://horyzontynauki.pl/czy-drzewa-maja-pamiec-podejmowanie-decyzji-bez-mozgu/ https://horyzontynauki.pl/czy-drzewa-maja-pamiec-podejmowanie-decyzji-bez-mozgu/#respond Fri, 01 May 2026 17:30:52 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62347 Jeszcze kilka dekad temu pytanie o to, czy drzewa potrafią pamiętać, uznano by za czystą poezję lub metaforę. Dzisiaj jednak, dzięki dynamicznie rozwijającej się dziedzinie neurobiologii roślin, naukowcy zaczynają rozumieć, że las to nie tylko zbiór pasywnych organizmów, ale skomplikowana sieć powiązań, zdolna do przetwarzania informacji, uczenia się i podejmowania decyzji. Choć drzewa nie posiadają […]

Artykuł Czy drzewa mają pamięć? Podejmowanie decyzji bez mózgu pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/czy-drzewa-maja-pamiec-podejmowanie-decyzji-bez-mozgu/feed/ 0 Jak pole Higgsa nadaje masę cząstkom elementarnym? Nowa teoria https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/ https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/#respond Thu, 30 Apr 2026 22:45:03 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=61643 Odkrycie bozonu Higgsa w Wielkim Zderzaczu Hadronów w 2012 roku potwierdziło przypuszczenia fizyków, że kosmos przenika pole, które generuje masy cząstek elementarnych. Powszechnym podejściem było, że wszechobecne pole Higgsa wytwarza masę poprzez wywieranie oporu. W rzeczywistości nie ma nic wspólnego z ruchem ani spowalnianiem, a opiera się na wibracjach. Każdemu z pól we Wszechświecie odpowiada […]

Artykuł Jak pole Higgsa nadaje masę cząstkom elementarnym? Nowa teoria pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/feed/ 0 Kosmiczny zegar tyka szybciej: kres wszechświata nastąpi wcześniej https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/ https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/#respond Wed, 29 Apr 2026 19:59:10 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62317 Współczesna kosmologia przez dekady opierała się na przekonaniu, że wszechświat czeka niewyobrażalnie długa, niemal nieskończona przyszłość, w której materia powoli ulega rozproszeniu w procesie zwanym śmiercią cieplną. Jednak najnowsze badania teoretyczne, przeprowadzone przez fizyków z Uniwersytetu Radboud w Holandii, rzucają zupełnie nowe światło na mechanizmy rządzące rozpadem materii. Sugerują one, że kres wszystkiego, co znamy, […]

Artykuł Kosmiczny zegar tyka szybciej: kres wszechświata nastąpi wcześniej pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/feed/ 0 Wielkie Rozdarcie: dezintegracja materii i mroczny koniec wszechświata https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/ https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/#respond Sat, 25 Apr 2026 06:33:20 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62308 Przez dekady astronomowie i fizycy zastanawiali się, jak zakończy się historia wszystkiego, co znamy. Czy wszechświat będzie rozszerzał się w nieskończoność, stając się zimnym i pustym miejscem, czy może zapadnie się pod własnym ciężarem w „Wielkim Kolapsie”? Najnowsze badania nad naturą ciemnej energii i stabilnością próżni sugerują jednak znacznie bardziej gwałtowny scenariusz: Wielkie Rozdarcie (Big […]

Artykuł Wielkie Rozdarcie: dezintegracja materii i mroczny koniec wszechświata pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/feed/ 0 Nowy model grawitacji, ciemnej materii, ciemnej energii i dekoherencji https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/ https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/#respond Fri, 24 Apr 2026 20:00:54 +0000 https://horyzontynauki.pl/?p=62299 Najnowszy model w fizyce teoretycznej to rewolucja w rozumieniu podstawowych sił przyrody. Grawitacja, ciemna materia, ciemna energia i zjawisko dekoherencji kwantowej mogą mieć wspólne źródło. To podejście mogłoby połączyć mechanikę kwantową i ogólną teorię względności, a także wyjaśnić największe zagadki współczesnej kosmologii. Ciemna materia i ciemna energia mogą nie odpowiadać fizycznie istniejącym substancjom. Zamiast tego […]

Artykuł Nowy model grawitacji, ciemnej materii, ciemnej energii i dekoherencji pochodzi z serwisu .

]]> https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/feed/ 0