Czy ludzka świadomość zbiorowa wpływa na otoczenie? Pole świadomości

Nauka traktuje świadomość jako wytwór procesów biologicznych, zamknięty w mózgu. Badania prowadzone w Princeton Engineering Anomalies Research (PEAR) na Uniwersytecie Princeton rzuciły wyzwanie temu paradygmatowi. Jednym z najbardziej fascynujących przedsięwzięć jest projekt FieldREG, który przeniósł eksperymenty z kontrolowanego środowiska laboratoryjnego wprost w wir ludzkiego życia: na koncerty, ceremonie religijne, spotkania biznesowe i wydarzenia sportowe.

Artykuł z 1996 roku, autorstwa Rogera Nelsona i jego zespołu, podsumowuje serię eksperymentów badających hipotezę, że intensywne, grupowe doświadczenia emocjonalne mogą wpływać na fizyczną entropię otoczenia, wprowadzając porządek w systemy czysto losowe.

Jak zmierzyć „pole świadomości”?

Sercem badań FieldREG jest generator zdarzeń losowych (REG). To urządzenie elektroniczne, które generuje ciąg zer i jedynek na podstawie szumu termicznego lub kwantowego. W normalnych warunkach urządzenie to zachowuje się zgodnie z prawami statystyki: liczba wygenerowanych zer i jedynek powinna być w przybliżeniu równa (prawdopodobieństwo 50/50).

Hipoteza FieldREG zakłada, że w sytuacjach, gdy grupa ludzi osiąga stan wspólnego skupienia, głębokiego rezonansu emocjonalnego lub „jedności świadomości”, systemy fizyczne w ich otoczeniu – w tym generatory REG – wykażą anomalne odchylenia od oczekiwanej losowości. Innymi słowy, „pole świadomości” grupy może zmniejszać entropię (nieład) w fizycznym urządzeniu.

W przeciwieństwie do wcześniejszych badań laboratoryjnych, gdzie pojedyncza osoba celowo starała się wpłynąć na maszynę, w eksperymentach FieldREG uczestnicy często nie wiedzieli o obecności urządzenia. Badacze pełnili rolę obserwatorów, rejestrując dane w tle podczas trwania wydarzeń.

Rezonans vs. rutyna

Autorzy artykułu podzieli sytuacje, w których zbierano dane, na dwie główne kategorie:

1. Sytuacje o wysokim rezonansie (high resonance): Wydarzenia charakteryzujące się głębokim zaangażowaniem emocjonalnym, wspólnym celem lub duchowym uniesieniem. Przykłady to rytuały w świętych miejscach, medytacje grupowe, intensywne warsztaty terapeutyczne czy występy artystyczne wysokiej rangi.
2. Sytuacje o niskim rezonansie lub rutynowe (Mundane/Formal): Wydarzenia o charakterze informacyjnym, akademickim lub czysto technicznym, gdzie uwaga jest rozproszona, a więź emocjonalna między uczestnikami słaba. Przykłady to wykłady uniwersyteckie, spotkania biznesowe czy hałaśliwe targi branżowe.

Statystyka nie kłamie?

Publikacja z 1996 roku analizuje dane z 58 oddzielnych zastosowań FieldREG. Wyniki są uderzające i trudne do zignorowania z punktu widzenia statystyki:

• Sytuacje „rezonujące” (33 sesje)

Wykazały one silne i spójne odchylenia od losowości. Prawdopodobieństwo, że uzyskane wyniki są dziełem przypadku, wynosiło zaledwie 2 x 10^-6 (czyli 1 do 500 000). To wskazuje na niezwykle silny efekt korelacji między stanem grupy a pracą urządzenia.

• Sytuacje „rutynowe” (25 sesji):

W tych przypadkach dane REG zachowywały się zgodnie z oczekiwaniami statystycznymi – nie odnotowano żadnych istotnych odchyleń od losowości.

• Całkowita baza danych

Dla wszystkich 58 sesji skumulowane prawdopodobieństwo uzyskania takich wyników przez przypadek wynosiło 2 x 10^-4 (p = 0,0002).

Przykłady spektakularnych anomalii:

• Ceremonia wręczenia Oscarów

Podczas transmisji na żywo, kiedy uwaga milionów ludzi była skupiona na jednym punkcie, FieldREG wykazał gwałtowne odchylenia.

• Grupowe medytacje i rytuały

Sesje w takich miejscach, jak katedra w Chartres czy podczas głębokich warsztatów psychologicznych regularnie generowały wyniki o wysokim stopniu uporządkowania danych.

• Wydarzenia sportowe

Wielkie finały, w których emocje tłumu sięgały zenitu, również korelowały z anomaliami w generatorach losowych.

Pole świadomości jako czynnik fizyczny

Jak wyjaśnić to zjawisko? Autorzy artykułu sugerują, że świadomość nie jest zjawiskiem czysto subiektywnym. Proponują model, w którym świadomość posiada pewne atrybuty pola.

W stanie spoczynku (codzienna aktywność) pole świadomości jest „rozproszone” i chaotyczne. Jednak w momentach silnej spójności grupowej (coherence), pole to staje się uporządkowane. Poprzez proces, który PEAR nazywa „interakcją świadomość-materia”, to uporządkowanie przenosi się na czułe systemy fizyczne, takie jak generatory szumu kwantowego.

Co istotne, badacze zauważyli, że efekt nie zależy od intencji. Ludzie nie musieli „chcieć”, aby maszyna zmieniła swój wynik. Wystarczyła sama obecność w stanie głębokiego, wspólnego doświadczenia. Sugeruje to, że mamy do czynienia z obiektywnym wpływem relacji międzyludzkich na strukturę rzeczywistości fizycznej.

Krytyka i implikacje naukowe

Wyniki przedstawione przez Nelsona spotkały się z mieszanym odbiorem w świecie nauki. Krytycy wskazywali na trudności w replikacji takich badań w ściśle kontrolowanych warunkach oraz na problem „wybiórczego raportowania”, choć PEAR stosowało rygorystyczne protokoły rejestracji danych przed rozpoczęciem wydarzeń.

Niemniej jednak, implikacje tych badań są fundamentalne:

• Dla psychologii: sugerują, że emocje i uwaga mają wymiar kolektywny, który wykracza poza komunikację werbalną i niewerbalną.
• Dla fizyki: wskazują na istnienie subtelnych interakcji między informacją, świadomością a entropią, które nie są jeszcze opisane w standardowych podręcznikach.
• Dla socjologii: badania te mogą rzucić nowe światło na dynamikę tłumu i zjawisko „rezonansu społecznego”.

Artykuł „FieldREG Anomalies in Group Situations” to jeden z najważniejszych dokumentów w historii badań nad anomaliami świadomości. Pokazuje on, że w chwilach wielkich emocji, wspólnej modlitwy czy artystycznego uniesienia, możemy stawać się czymś więcej niż tylko zbiorem jednostek. Stajemy się spójnym polem, które – w mierzalny sposób – wprowadza porządek w otaczający nas świat.

Choć mechanizm tego zjawiska pozostaje tajemnicą, dane zgromadzone przez laboratorium PEAR stanowią trwały dowód na to, że granica między umysłem a materią jest znacznie bardziej płynna, niż nam się wydaje. Świadomość zbiorowa może być nie tylko pojęciem metaforycznym, ale realną siłą fizyczną kształtującą strukturę prawdopodobieństwa w naszym wszechświecie.

Jak prowadzono badania?

Wszystkie wzorcowe eksperymenty REG w programie PEAR zostały przeprowadzone przy użyciu bardzo wyrafinowanego mikroelektronicznego generatora binarnego, który zawiera skomplikowane zabezpieczenia awaryjne, redundancje i kontrole w celu zagwarantowania jego nominalnej losowości i ochrony przed wewnętrznym i zewnętrznym odchyleniem. Przenośna technologia pozwala na inny potencjalnie ważny gatunek eksperymentu, a mianowicie pasywne monitorowanie tła środowiskowego w wybranych miejscach i sytuacjach, w których ludzka świadomość może zmieniać lub organizować otaczające „pole” potencjalnych informacji, najczęściej szeroko rozumianych, bez konkretnego zamiaru lub bezpośredniej uwagi na urządzenie eksperymentalne przez któregokolwiek z uczestników. Przykłady, które sugerują się obejmują religijne lub świeckie ceremonie i rytuały, indywidualne lub grupowe sesje terapeutyczne, spotkania biznesowe, wydarzenia sportowe, konferencje zawodowe lub wszelkie inne zwołania grupowe, które mogą obejmować okresy niezwykle spójnej interakcji poznawczej, twórczego entuzjazmu lub innych form emocjonalnej intensywności.

Możliwość „pola świadomości” została zaproponowana przez naukowców z różnych dyscyplin (Basham, 1959; Durkheim, 1961; James, 1977; Sheldrake, 1981) – zwracają uwagę autorzy badań. To zyskuje pewną wiarygodność z nieformalnych zeznań naszych operatorów laboratoryjnych, którzy często mówią o osiągnięciu stanu „rezonansu” z urządzeniem podczas udanej operacji, a także z niektórych szczegółów ich eksperymentalnej wydajności. Na przykład, wskazówki dotyczące możliwego znaczenia podświadomych, zbiorowych i środowiskowych aspektów anomalnych zjawisk, w których wyraźna intencja jest zdegradowana do drugorzędnej lub subtelniejszej roli, pojawiają się we wszechobecnych efektach pozycji szeregowej, w obserwowanych odchyleniach nieintencjonalnych dane wyjściowe z przypadkowego zachowania, w asortymencie różnic między płciami w wydajność (Dunne i Jahn, 1995), w lepszej wydajności niektórych operatorów, gdy nie zwracają się bezpośrednio do maszyn, oraz w niezwykle dużych rozmiarach efektu par powiązanych kooperatorów (Dunne i Jahn, 1993).

W badaniu wdrożono systemy składające się z przenośnego generatora zdarzeń losowyuch i komputera przenośnego z odpowiednim oprogramowaniem. Dane były pobierane w sposób ciągły. Zachowanie systemu w nocy lub podczas dodatkowych sesji w harmonogramach spotkań stanowiły formę danych kontrolnych on-line. Wszystkie dane były następnie przeszukiwane pod kątem przedłużających się segmentów nietypowego zachowania, na co wskazywały ekstremalne przesunięcia średnich wyjściowych lub przedłużające się okresy stałego odchylenia. W założeniu urządzenie monitorowało zmiany w „polu świadomości”.  Uznano, że anomalie wskazują na pewne zmiany w dominującym środowisku informacyjnym związanym ze zbiorową świadomością zgromadzonej grupy.

Źródło: https://www.pear-lab.com/pdfs/1996-fieldreg-anomalies-group-situations.pdf