<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Archiwa wszechświat -</title>
	<atom:link href="https://horyzontynauki.pl/tag/wszechswiat/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://horyzontynauki.pl/tag/wszechswiat/</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Wed, 12 Aug 2026 09:52:50 +0000</lastBuildDate>
	<language>pl-PL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1</generator>
	<item>
		<title>Świadomy Wszechświat: uniwersalne pole proto-świadomości</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/wszechswiat-moze-posiadac-pole-protoswiadomosci/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/wszechswiat-moze-posiadac-pole-protoswiadomosci/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tomasz Wolf]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 18:17:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Horyzonty]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62483</guid>

					<description><![CDATA[<p>Poszukiwania ciemnej materii – niewidzialnego spoiwa mającego tłumaczyć anomalne, kołowe prędkości gwiazd na obrzeżach galaktyk spiralnych – nie przyniosły rozstrzygających rezultatów empirycznych. Brak bezpośredniej detekcji postulowanych cząstek (takich jak WIMPy czy MACHO) zmusza naukowców do poszukiwania radykalnie alternatywnych dróg. Jedną z najbardziej fascynujących i prowokacyjnych hipotez przedstawił prof. Gregory L. Matloff z New York City [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/wszechswiat-moze-posiadac-pole-protoswiadomosci/">Świadomy Wszechświat: uniwersalne pole proto-świadomości</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/wszechswiat-moze-posiadac-pole-protoswiadomosci/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Jak pole Higgsa nadaje masę cząstkom elementarnym? Nowa teoria</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tomasz Wolf]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 30 Apr 2026 22:45:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=61643</guid>

					<description><![CDATA[<p>Odkrycie bozonu Higgsa w Wielkim Zderzaczu Hadronów w 2012 roku potwierdziło przypuszczenia fizyków, że kosmos przenika pole, które generuje masy cząstek elementarnych. Powszechnym podejściem było, że wszechobecne pole Higgsa wytwarza masę poprzez wywieranie oporu. W rzeczywistości nie ma nic wspólnego z ruchem ani spowalnianiem, a opiera się na wibracjach. Każdemu z pól we Wszechświecie odpowiada [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/">Jak pole Higgsa nadaje masę cząstkom elementarnym? Nowa teoria</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/jak-pole-higgsa-nadaje-mase-czastkom-elementarnym/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kosmiczny zegar tyka szybciej: kres wszechświata nastąpi wcześniej</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 29 Apr 2026 19:59:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62317</guid>

					<description><![CDATA[<p>Współczesna kosmologia przez dekady opierała się na przekonaniu, że wszechświat czeka niewyobrażalnie długa, niemal nieskończona przyszłość, w której materia powoli ulega rozproszeniu w procesie zwanym śmiercią cieplną. Jednak najnowsze badania teoretyczne, przeprowadzone przez fizyków z Uniwersytetu Radboud w Holandii, rzucają zupełnie nowe światło na mechanizmy rządzące rozpadem materii. Sugerują one, że kres wszystkiego, co znamy, [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/">Kosmiczny zegar tyka szybciej: kres wszechświata nastąpi wcześniej</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/kosmiczny-zegar-tyka-szybciej-kres-wszechswiata-nastapi-znacznie-sz/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Wielkie Rozdarcie: dezintegracja materii i mroczny koniec wszechświata</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 25 Apr 2026 06:33:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62308</guid>

					<description><![CDATA[<p>Przez dekady astronomowie i fizycy zastanawiali się, jak zakończy się historia wszystkiego, co znamy. Czy wszechświat będzie rozszerzał się w nieskończoność, stając się zimnym i pustym miejscem, czy może zapadnie się pod własnym ciężarem w „Wielkim Kolapsie”? Najnowsze badania nad naturą ciemnej energii i stabilnością próżni sugerują jednak znacznie bardziej gwałtowny scenariusz: Wielkie Rozdarcie (Big [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/">Wielkie Rozdarcie: dezintegracja materii i mroczny koniec wszechświata</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/wielkie-rozdarcie-dezintegracja-materii-i-mroczny-koniec-wszechswiata/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Nowy model grawitacji, ciemnej materii, ciemnej energii i dekoherencji</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 24 Apr 2026 20:00:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62299</guid>

					<description><![CDATA[<p>Najnowszy model w fizyce teoretycznej to rewolucja w rozumieniu podstawowych sił przyrody. Grawitacja, ciemna materia, ciemna energia i zjawisko dekoherencji kwantowej mogą mieć wspólne źródło. To podejście mogłoby połączyć mechanikę kwantową i ogólną teorię względności, a także wyjaśnić największe zagadki współczesnej kosmologii. Ciemna materia i ciemna energia mogą nie odpowiadać fizycznie istniejącym substancjom. Zamiast tego [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/">Nowy model grawitacji, ciemnej materii, ciemnej energii i dekoherencji</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/nowy-model-grawitacji-ciemnej-materii-ciemnej-energii-i-dekoherencji/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Najdokładniejszy pomiar tempa ekspansji wszechświata. Wielkie napięcie</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/62285-2/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/62285-2/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 21 Apr 2026 20:06:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62285</guid>

					<description><![CDATA[<p>W  kosmologii obserwacyjnej nastąpił przełom, który zamiast rozwiązać jedną z największych zagadek współczesnej nauki, jeszcze bardziej ją pogłębił. Międzynarodowy zespół H0 Distance Network (H0DN) wyznaczył wartość stałej Hubble’a (H0) z nieosiągalną dotąd precyzją rzędu 1%. Wynik ten stawia pod znakiem zapytania naszą obecną wiedzę o ewolucji Wszechświata. Rekordowa precyzja pomiaru: Dzięki połączeniu wielu niezależnych metod [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/62285-2/">Najdokładniejszy pomiar tempa ekspansji wszechświata. Wielkie napięcie</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/62285-2/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ciemna energia może pochodzić ze splątania lustrzanych wszechświatów</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/ciemna-energia-moze-pochodzic-ze-splatania-lustrzanych-wszechswiatow/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/ciemna-energia-moze-pochodzic-ze-splatania-lustrzanych-wszechswiatow/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 20 Apr 2026 19:31:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[.]]></category>
		<category><![CDATA[Horyzonty]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62279</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ciemna energia jako wynik splątania z lustrzanym wszechświatem. To nowe rozwiązanie kosmologicznej zagadki naszego wszechświata. Jednym z największych wyzwań współczesnej fizyki teoretycznej jest tzw. problem stałej kosmologicznej. Choć wiemy, że wszechświat rozszerza się coraz szybciej, próby wyjaśnienia tego zjawiska (ciemnej energii) za pomocą mechaniki kwantowej prowadzą do rozbieżności sięgających 120 rzędów wielkości. W artykule opublikowanym [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/ciemna-energia-moze-pochodzic-ze-splatania-lustrzanych-wszechswiatow/">Ciemna energia może pochodzić ze splątania lustrzanych wszechświatów</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/ciemna-energia-moze-pochodzic-ze-splatania-lustrzanych-wszechswiatow/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Skąd się bierze masa materii: egzotyczny stan jądrowy i boska cząstka</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/skad-sie-bierze-masa-w-tle-egzotyczny-stan-jadrowy-i-boska-czastka/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/skad-sie-bierze-masa-w-tle-egzotyczny-stan-jadrowy-i-boska-czastka/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tomasz Wolf]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 19 Apr 2026 08:32:48 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62258</guid>

					<description><![CDATA[<p>W świecie fizyki subatomowej granice naszej wiedzy o materii są nieustannie przesuwane. Najnowsze wyniki badań to rewolucja w próbach ustalenia, skąd się bierze masa. Dzięki odkryciu nieznanego wcześniej egzotycznego stanu jądrowego, międzynarodowy zespół badawczy, związany z GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung, dorzucił cegiełkę do mechanizmu związanego z &#8222;boską cząstka&#8221;. Potwierdzenie egzotycznego stanu materii: Eksperyment dostarczył pierwszych [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/skad-sie-bierze-masa-w-tle-egzotyczny-stan-jadrowy-i-boska-czastka/">Skąd się bierze masa materii: egzotyczny stan jądrowy i boska cząstka</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/skad-sie-bierze-masa-w-tle-egzotyczny-stan-jadrowy-i-boska-czastka/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Wielka kolizja: kosmologia bran i cykliczny wszechświat</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/wielka-kolizja-kosmologia-bran-i-cykliczny-wszechswiat/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/wielka-kolizja-kosmologia-bran-i-cykliczny-wszechswiat/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 11 Apr 2026 11:14:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=62187</guid>

					<description><![CDATA[<p>Współczesna kosmologia przyzwyczaiła nas do myśli o Wielkim Wybuchu jako absolutnym początku czasu i przestrzeni. Jednak dla części fizyków teoretycznych model ten pozostawia zbyt wiele pytań bez odpowiedzi – m.in. co było „przed” osobliwością? Odpowiedzią na to pytanie jest teoria ekpyrotyczna (z greckiego ekpyrosis – „pożar świata”), znana szerzej jako koncepcja wielkiej kolizji. Fundamenty: świat [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/wielka-kolizja-kosmologia-bran-i-cykliczny-wszechswiat/">Wielka kolizja: kosmologia bran i cykliczny wszechświat</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/wielka-kolizja-kosmologia-bran-i-cykliczny-wszechswiat/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Niewidoczna galaktyka złożona z ciemnej materii</title>
		<link>https://horyzontynauki.pl/galaktyka-duch-zlozona-z-ciemnej-materii/</link>
					<comments>https://horyzontynauki.pl/galaktyka-duch-zlozona-z-ciemnej-materii/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[horyzontynauki.pl]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 04 Apr 2026 03:58:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Nauka]]></category>
		<category><![CDATA[wszechświat]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://horyzontynauki.pl/?p=61866</guid>

					<description><![CDATA[<p>Astronomowie odkryli niezwykłą galaktykę, która niemal w całości składa się z ciemnej materii. Obiekt ten, nazwany CDG-2, znajduje się około 245–300 mln lat świetlnych od Ziemi. Jest jednym z najbardziej ekstremalnych przykładów galaktyk zdominowanych przez tę niewidzialną substancję. Jest ona tak rozproszona, że badacze określają ją mianem &#8222;galaktycznego ducha&#8221;. Czym jest galaktyka-duch? CDG-2 to tzw. [&#8230;]</p>
<p>Artykuł <a href="https://horyzontynauki.pl/galaktyka-duch-zlozona-z-ciemnej-materii/">Niewidoczna galaktyka złożona z ciemnej materii</a> pochodzi z serwisu <a href="https://horyzontynauki.pl"></a>.</p>
]]></description>
		
					<wfw:commentRss>https://horyzontynauki.pl/galaktyka-duch-zlozona-z-ciemnej-materii/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
